İlk Reform (2018)

Bir papaz düşünün; kalbi yaralı, ruhu yaralı bir adam. Paul Schrader’ın yönettiği “İlk Reform” filmi, eski bir askeri papaz olan Ernst Toller’ın hikayesini mercek altına alıyor. Oğlunun kaybından sonra sarsılmış bir halde, yeni açtığı kilisede kendini toparlamaya çalışıyor. Ama… İşte burası, filmi ilginç kılan kısım. Mary isimli bir kadın, onun kapısını çalıyor. Eşi Michael’ın tutkulu çevrecilik hırsı, Toller’ı derin bir sorgulamanın eşiğine getiriyor.

Fragmanın kendisi, izleyiciyi derinden sarmalıyor; gözlerinizi ekrandan ayıramıyorsunuz. Toller, Michael’a danışmanlık yapmaya başlayınca neler olacağını kim bilebilir ki? Bu arada, kendi kilisesinin karanlık sırlarını keşfetmeye başlıyor. Yani, her şeyin bir bedeli var. Toller’ın ruhundaki çatışmalar, izleyicilere harbiden gerçek bir yaşanmışlık hissi veriyor.

Paul Schrader, öyle bir evrensellik yakalıyor ki… Dini ve çevresel hassasiyetleri sorgulamak, tartışmak, insanların içsel mücadelelerini ön plana çıkarmak bir bakıma kaçınılmaz hale geliyor. Toller’ın yaşadığı içsel krizleri ve çevresindeki çelişkileri görmek, çoğu kişinin hayatındaki karamsarlıkları hatırlatıyor. Kadın ve erkeğin din ve siyasetle olan temasları; ekrandaki herkesin hikayesi, izleyiciye içtenlikle vurgulanıyor.

Toller’ın yalnızlığı, yalnızca fiziksel değil; ruhsal bir yalnızlık da barındırıyor. Hem geçmişiyle yüzleşirken, hem de geleceği sorgularken, bir yandan da çevresindeki topluma göz atıyor. Aslında, bu filme biraz “kelime işçiliği” de diyebiliriz. Görsel detaylar, hikaye ve oyunculuk kombinasyonu, insanlığa dair derin bir bakış sunuyor. Bunun yanında izleyiciyi bir sağa bir sola savururken, ruhunu da yavaş yavaş etkisi altına alıyor.

İşte bu, “İlk Reform”. Hem ruhsal bir yolculuk, hem de toplumsal bir soruşturma… Ve bence, her izleyici onun bambaşka bir yansımasını görecektir…